Mỗi mùa mưa bão đến mang theo nhiều hiểm họa liên quan đến điện, đòi hỏi cả hộ gia đình lẫn nhà xưởng sản xuất cần đặc biệt cảnh giác. Việc đảm bảo an toàn điện mùa mưa bão không chỉ bảo vệ tính mạng con người mà còn giúp tránh thiệt hại tài sản do chập cháy, rò điện.
Trong bài viết dưới đây, Inovance Việt Nam tổng hợp các nguyên tắc an toàn điện cần nắm vững trước, trong và sau mùa mưa bão, ngập lụt.
Vì sao an toàn điện mùa mưa bão là điều sống còn?
Mùa mưa bão và ngập lụt không chỉ gây thiệt hại về tài sản mà còn tiềm ẩn những nguy cơ cực kỳ nguy hiểm liên quan đến điện. Phần lớn tai nạn điện trong mùa mưa xảy ra do ba nguyên nhân chính: cột điện đổ hoặc dây điện bị đứt khiến dòng điện rò rỉ lan ra mặt đất, nước ngập tràn vào hệ thống điện gây chập cháy hoặc rò điện, và các thiết bị điện bị ẩm, nhiễm nước vẫn tiếp tục được sử dụng dẫn đến điện giật hoặc chập cháy.
Nắm vững nguyên tắc an toàn điện mùa mưa bão là điều kiện tiên quyết để bảo vệ tính mạng, tài sản cho cả gia đình lẫn nhà xưởng sản xuất.
Giải pháp chủ động an toàn điện mùa mưa bão
Phòng ngừa từ sớm trước mùa mưa bão
Chủ động kiểm tra và gia cố hệ thống điện trước khi mùa mưa bão đến sẽ giúp giảm đáng kể rủi ro sự cố trong thời điểm thời tiết diễn biến phức tạp.
Kiểm tra hệ thống điện trong nhà xưởng và hộ gia đình
Cần kiểm tra kỹ cầu dao, aptomat tổng để đảm bảo không bị rỉ sét và có thể ngắt điện nhanh khi cần thiết. Dây dẫn không nên để trần hoặc chắp nối tạm bợ, nên ưu tiên sử dụng dây điện chất lượng, có vỏ cách điện đạt chuẩn. Đối với các thiết bị như ổ cắm, ổn áp, tủ điện, nên nâng cao khỏi mặt sàn, tránh đặt ở những vị trí dễ bị ngập khi nước dâng.
Bảo vệ thiết bị và hành lang điện
Không nên xây dựng công trình dưới đường dây điện và cần đảm bảo khoảng cách an toàn giữa mái nhà với đường dây. Cây xanh mọc gần đường dây điện cần được chặt tỉa định kỳ, vì cây ngã vào dây điện trong gió bão rất dễ gây chập cháy. Đồng thời, nên bố trí thiết bị chống giật (ELCB) tại các vị trí quan trọng để tự động ngắt điện khi phát hiện dòng rò, giúp bảo vệ người sử dụng kịp thời.
Ứng phó kịp thời khi mưa bão xảy ra
Khi mưa bão thực sự diễn ra, phản ứng nhanh và đúng cách trong những phút đầu tiên có ý nghĩa quyết định đến việc hạn chế rủi ro tai nạn điện.
Ngắt nguồn điện tổng đúng cách
Ngay khi thấy nước bắt đầu tràn vào nhà hoặc khu vực sản xuất, cần ngắt cầu dao tổng hoặc aptomat để ngăn dòng điện rò rỉ ra sàn. Lưu ý tuyệt đối không chạm tay ướt vào cầu dao; nếu cần thao tác, nên dùng găng tay cách điện hoặc gọi thợ điện có chuyên môn hỗ trợ để đảm bảo an toàn.
Không sử dụng thiết bị khi ẩm ướt
Các thiết bị điện như quạt, máy bơm, tủ điện điều khiển hoặc thiết bị tự động hóa không nên tiếp tục sử dụng nếu đã bị ẩm hoặc ngập nước. Tuyệt đối không bật công tắc hay rút phích cắm bằng tay ướt, cũng như không thao tác khi đang đứng trên nền ẩm ướt, vì đây là những tình huống dễ dẫn đến điện giật nhất.
Giữ khoảng cách an toàn với dây điện ngoài trời
Nếu phát hiện dây điện đứt hoặc cột điện nghiêng đổ, cần tránh xa ít nhất 10 mét, đồng thời cảnh báo mọi người xung quanh và liên hệ điện lực địa phương để xử lý kịp thời. Tuyệt đối không trèo lên mái nhà, cột điện hay chạm vào dây điện trong điều kiện gió mạnh, mưa lớn. Trong khu vực ngập sâu, cũng cần tránh dùng thuyền, bè di chuyển gần khu vực có dây điện, vì dòng điện rò rỉ có thể lan ra mặt nước và gây nguy hiểm khi tiếp xúc gián tiếp.
Xử lý thiết bị điện bị ngập nước
Sau khi nước tràn vào thiết bị điện, cách xử lý đúng trình tự sẽ giúp hạn chế hư hỏng thêm và đảm bảo an toàn khi đưa hệ thống trở lại hoạt động.
Ngắt điện ngay lập tức
Ngay khi phát hiện nước tràn vào thiết bị như tủ điện, ổ cắm hoặc máy bơm, cần cắt điện toàn bộ hệ thống liên quan ngay lập tức. Không tiếp xúc trực tiếp với thiết bị khi chưa chắc chắn nguồn điện đã được ngắt hoàn toàn.
Làm khô thiết bị trước khi sử dụng lại
Thiết bị đã tiếp xúc với nước cần được tháo ra, lau khô và sấy khô hoàn toàn trước khi sử dụng lại. Nếu thiết bị có dấu hiệu cháy khét, nổ nhỏ hoặc rò điện nhẹ, tuyệt đối không tự sửa chữa mà nên gọi thợ điện chuyên nghiệp đến kiểm tra và xử lý.
Kiểm tra lại toàn bộ hệ thống sau bão
Sau khi nước rút, cần kiểm tra toàn bộ cầu dao, tủ điện, dây dẫn và các mối nối trong nhà hoặc nhà xưởng. Nếu phát hiện mối nối bị đứt, cháy đen hoặc dây điện rạn nứt, cần thay thế ngay để tránh nguy cơ chập cháy khi vận hành trở lại.
Bảng dưới đây tóm tắt nhanh các việc cần làm theo từng giai đoạn của mùa mưa bão:
| Giai đoạn | Việc cần làm | Lưu ý an toàn |
|---|---|---|
| Trước mưa bão | Kiểm tra cầu dao, dây dẫn, nâng thiết bị lên cao | Ưu tiên dây có vỏ cách điện đạt chuẩn |
| Trong mưa bão | Ngắt nguồn điện tổng khi nước tràn vào | Không chạm tay ướt vào cầu dao |
| Thiết bị bị ngập | Ngắt điện, tháo và làm khô thiết bị | Không tự sửa nếu có dấu hiệu cháy, rò điện |
| Sau mưa bão | Kiểm tra lại toàn bộ hệ thống điện | Thay thế ngay mối nối bị cháy, đứt |
Những hành vi tuyệt đối cần tránh trong mưa bão
Bên cạnh các bước ứng phó chủ động, cần đặc biệt lưu ý tránh những hành vi sau vì tiềm ẩn nguy cơ tai nạn điện rất cao trong điều kiện mưa bão, ngập lụt:
- Sử dụng điện thoại di động đang sạc trong điều kiện ẩm ướt.
- Đi chân trần hoặc mang dép nhựa mỏng khi đứng trên sàn ướt.
- Dựng mái tôn, giàn giáo, căng bạt hoặc lắp ăng-ten gần khu vực có đường dây điện.
- Đổ nước hoặc lau nhà bằng nước khi chưa ngắt cầu dao tổng
Giải pháp lâu dài để phòng tránh rủi ro điện mùa mưa bão
Ngoài các biện pháp ứng phó tức thời, doanh nghiệp và hộ gia đình nên cân nhắc đầu tư các giải pháp lâu dài để giảm thiểu rủi ro trong những mùa mưa bão tiếp theo:
- Lắp đặt thiết bị chống rò điện (ELCB) để tự động ngắt khi phát hiện dòng rò bất thường.
- Sử dụng tủ điện, thiết bị đóng cắt có khả năng chống nước tại các khu vực thường xuyên ngập.
- Thiết kế hệ thống điện hợp lý, dây dẫn đi âm tường hoặc cách mặt sàn tối thiểu 30cm.
- Liên hệ đơn vị có chuyên môn về điện công nghiệp và tự động hóa để khảo sát, tư vấn và lắp đặt hệ thống điện an toàn cho nhà xưởng.
Đối với các nhà máy có hệ thống tự động hóa, việc đảm bảo tủ điện điều khiển, PLC, biến tần và các thiết bị đóng cắt được lắp đặt đúng kỹ thuật, tránh khu vực dễ ngập nước, cũng góp phần quan trọng giúp hạn chế thiệt hại và gián đoạn sản xuất khi mùa mưa bão đến.
Kết luận
Việc đảm bảo an toàn điện trong mùa mưa bão và ngập lụt không chỉ là trách nhiệm cá nhân mà còn là cách bảo vệ gia đình, cộng đồng và cả hệ thống sản xuất của doanh nghiệp. Chủ động kiểm tra, phòng ngừa từ sớm và ứng phó đúng cách theo các nguyên tắc trên sẽ giúp hạn chế tối đa những tai nạn đáng tiếc có thể xảy ra.
Nếu cần tư vấn khảo sát hệ thống điện, giải pháp tủ điện và thiết bị tự động hóa an toàn cho nhà xưởng trước mùa mưa bão, liên hệ ngay cho đội ngũ kỹ thuật của Hoàng Ngân TEC qua Hotline: 0902.070.538 hoặc Zalo OA để được sẵn sàng hỗ trợ nhé.